5 lipca.html



5 lipca jest 186. (w latach przestępnych 187.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 179 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

edytuj Święta

• imieniny obchodzą: Antoni, Atanazy, Bartłomiej, Cyryla, Eliasz, Filomena, Jakub, Karolina, Maria, Marta, Michał, Przybywoj, Telimena, Trofima, Wilhelm i Zoe.
• Algieria, Republika Zielonego Przylądka, Wenezuela – Święto Niepodległości
• Armenia – Święto Konstytucji
• Czechy, Słowacja – Święto Cyryla i Metodego
• Wyspa Man – Dzień Tynwaldu
• Zambia – Dzień Jedności
• Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości
• Dzień Warmii

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1600 – wydano akt fundacyjny Akademii Zamojskiej.
• 1626 – wojska szwedzkie dokonały desantu w Piławie.
• 1906 – powstał Komitet Organizacyjny polskiej męskiej szkoły średniej w Łodzi pod przewodnictwem Ludwika Frankowskiego.
• 1921 – zakończyło się III powstanie śląskie.
• 1943 – II wojna światowa: utworzono komórkę Komendy Głównej AK – Kierownictwo Walki Podziemnej.
• 1945 – USA i Wielka Brytania uznały Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej.
• 1945 – nastąpiło przejęcie władzy w Szczecinie przez polską administrację.
• 1946 – wprowadzono prewencyjną cenzurę prasową. Powołano Urząd Kontroli Prasy.
• 1978 – zakończył się lot statku kosmicznego Sojuz 30 z Mirosławem Hermaszewskim na pokładzie.
• 1991 – Sejm wprowadził ustawę o powszechnym podatku dochodowym od osób fizycznych.
• 1993 – wszedł w życie podatek od wartości dodanej VAT.
• 2000 – rozpoczął się zlot żaglowców Cutty Sark Tall Ship Races w Gdańsku. Parada żaglowców na Zatoce Gdańskiej.
• 2005 – koncert grupy rockowej U2 na Stadionie Śląskim w Chorzowie.
• 2008 – kocert pop-rockowej gwiazdy Avril Lavigne w Hali Stulecia we Wrocławiu.

edytuj Wydarzenia na świecie

Napoleon pod Wagram – obraz Horace Verneta

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
5 lipca

•    83 p.n.e. – w wyniku pożaru całkowitemu zniszczeniu uległa świątynia Jowisza na Kapitolu w Rzymie.
• 1770 – rozpoczęła się morska bitwa pod Czesmą.
• 1687 – Isaac Newton opublikował dzieło Philosophiae Naturalis Principia Mathematica.
• 1809 – V koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Wagram.
• 1811 – Kongres zwołany z inicjatywy Simóna Bolívara proklamował w Caracas pełną niepodległość Wenezueli.
• 1814 – wojna brytyjsko-amerykańska: bitwa pod Chippewa.
• 1830 – Francja rozpoczęła inwazję Algierii.
• 1865 – w Anglii wprowadzono pierwsze na świecie ograniczenie prędkości.
• 1884 – Kamerun stał się kolonią niemiecką.
• 1940 – II wojna światowa: Wielka Brytania i francuski rząd Vichy zerwały stosunki dyplomatyczne.
• 1943 – II wojna światowa: rozpoczęła się bitwa na łuku kurskim.
• 1946 – w Paryżu pierwszy raz zaprezentowano publicznie kostium bikini.
• 1950 – Kneset przyjął ustawę o powrocie.
• 1950 – wojna koreańska: pierwsze starcie wojsk amerykańskich i północnokoreańskich.
• 1962 – Algieria uzyskała niepodległość od Francji.
• 1975 – Republika Zielonego Przylądka uzyskała niepodległość od Portugalii.
• 1996 – narodziła się owca Dolly, pierwszy sklonowany z dorosłych komórek somatycznych ssak.
• 2009 – w zamieszkach w Urumczi na północnym zachodzie Chin zginęło ponad 180 osób, a ponad 800 zostało rannych.

edytuj Urodzili się

• 1549 – Francesco Maria Bourbon del Monte, włoski kardynał (zm. 1626)
• 1717 – Piotr III, król Portugalii (zm. 1786)
• 1813 – Antonio García Gutiérrez, hiszpański pisarz (zm. 1884)
• 1841 – Karol Świdziński, polski poeta (zm. 1877)
• 1853 – Cecil Rhodes, brytyjski polityk kolonialny (zm. 1902)
• 1872 – Édouard Herriot, francuski polityk, pisarz (zm. 1957)
• 1877 – Wanda Landowska, polska klawesynistka, pianistka, kompozytorka (zm. 1959)
• 1879 – Volkmar Andreae, szwajcarski kompozytor (zm. 1962)
• 1881 – August Hlond, polski duchowny katolicki, prymas Polski (zm. 1948)
• 1886 – Felix Timmermans, belgijski pisarz (zm. 1947)
• 1888 – Herbert Spencer Gasser, amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1963)
• 1889 – Jean Cocteau, francuski pisarz, aktor, reżyser i malarz (zm. 1963)
• 1890 – Marek Rakowski, polski tłumacz na język hebrajski (zm. 1982)
• 1891 – John Howard Northrop, amerykański biochemik (zm. 1987)
• 1894 – Tadeusz Sendzimir, polski inżynier, wynalazca (zm. 1989)
• 1899 – Marcel Achard, francuski pisarz (zm. 1974)
• 1901 – Siergiej Obrazcow, rosyjski aktor i reżyser teatru lalkowego (zm. 1992)
• 1904 – Ernst Mayr, amerykański ornitolog, ewolucjonista pochodzenia niemieckiego (zm. 2005)
• 1907 – Maria Wardasówna, polska pisarka (zm. 1986)
• 1910 – Robert K. Merton, amerykański socjolog (zm. 2003)
• 1911 – Georges Pompidou, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1974)
• 1913 – Elwood Cooke, amerykański tenisista (zm. 2004)
• 1915 – John Woodruff, amerykański lekkoatleta, biegacz (zm. 2007)
• 1917 – Maria Sten, polska reportażystka, tłumaczka literatury pięknej z języka hiszpańskiego (zm. 2007)
• 1919 – Jarosław Furgała, polski rzeźbiarz
• 1920 – Ignacy Machowski, polski aktor (zm. 2001)
• 1921 – Wiktor Kulikow, marszałek ZSRR od 14 stycznia 1977
• 1922 – Romuald Sroczyński, polski organista, pedagog, profesor (zm. 2006)
• 1923 – Gustaaf Joos, belgijski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2004)
• 1925 – Przemysław Burchard, polski prozaik, reportażysta, podróżnik i wydawca (zm. 2008)
• 1925 – Jean Raspail, francuski pisarz, podróżnik
• 1927 – Edward Wichura, polski aktor (zm. 2006)
• 1928 – Janusz Krasiński, polski pisarz, reportażysta
• 1928 – Pierre Mauroy, francuski polityk, premier
• 1931 – Janusz Domagalik, polski pisarz, dziennikarz (zm. 2007)
• 1931 – Bohdan Petecki, polski pisarz science fiction
• 1931 – Jerzy Ziarnik, polski reżyser filmowy (zm. 1999)
• 1932 – Gyula Horn, węgierski polityk, premier Węgier
• 1932 – Kazimiera Utrata, polska aktorka
• 1935 – Krzysztof Szmagier, polski reżyser filmowy
• 1935 – Szewach Weiss, izraelski polityk, dyplomata
• 1936 – James Mirrlees, brytyjski ekonomista
• 1938 – Donald Gelling, polityk Wyspy Man, premier Wyspy Man
• 1940 – Chuck Close, amerykański malarz, fotografik
• 1945 – Michael Blake, amerykański pisarz
• 1945 – Jerzy Kropiwnicki, polski polityk, prezydent Łodzi
• 1946 – Gerardus't Hooft, holenderski fizyk
• 1949 – Wojciech Włodarczyk, polski polityk
• 1955 – Sebastian Barry, irlandzki pisarz
• 1959 – Jerzy Marek Nowakowski, polski dziennikarz, historyk, publicysta
• 1962 – Amrozi bin Nurhasyim, indonezyjski terrorysta uczestnik zamachu na Bali w 2002 roku (zm. 2008)
• 1964 – Piotr Nowak, polski piłkarz
• 1965 – Małgorzata Walewska, polska śpiewaczka operowa (mezzosopran)
• 1966 – Gianfranco Zola, włoski piłkarz
• 1968 – Alex Zülle, szwajcarski kolarz
• 1970 – O.G. Style, amerykański raper (zm. 2008)
• 1971 – Zmicier Wajciuszkiewicz, białoruski bard, multiinstrumentalista, kompozytor
• 1973 – Marcus Allbäck, szwedzki piłkarz
• 1973 – Róisín Murphy, irlandzka wokalistka zespołu Moloko
• 1973 – Allison Pottinger, amerykańska curlerka
• 1974 – Márcio Amoroso, brazylijski piłkarz
• 1974 – Roberto Locatelli, włoski motocyklista
• 1974 – Joanna Pierzak, polska aktorka
• 1975 – Hernán Crespo, argentyński piłkarz
• 1975 – Ai Sugiyama, japońska tenisistka
• 1975 – Gunnar H. Thomsen, farerski muzyk
• 1976 – Nuno Gomes, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii
• 1977 – Nicolas Kiefer, niemiecki tenisista
• 1977 – Ray Toro, amerykański gitarzysta zespołu My Chemical Romance
• 1977 – Royce Da 5'9" – amerykański raper
• 1979 – Amélie Mauresmo, francuska tenisistka
• 1979 – Stilijan Petrow, bułgarski piłkarz
• 1980 – Eva Green,francuska aktorka
• 1980 – David Rozehnal, czeski piłkarz, reprezentant Czech
• 1980 – Jason Wade, amerykański wokalista zespołu Lifehouse
• 1981 – Kohara Kazamasa, japoński wokalista zespołu Alice Nine
• 1982 – Alberto Gilardino, włoski piłkarz
• 1983 – Jie Zheng, chińska tenisistka
• 1984 – Wojciech Łozowski, polski wokalista i prezenter telewizyjny
• 1984 – Sano Shinya, japoński basista zespołu Antique Cafe
• 1985 – Nick O'Malley, basista Arctic Monkeys
• 1991 – Jason Dolley, amerykański aktor

edytuj Zmarli

• 1044 – Samuel Aba, król Węgier (ur. ok. 990)
• 1539 – Antonio Maria Zaccaria, święty, włoski ksiądz (ur. 1502)
• 1658 – Alber Ines, polski poeta, nauczyciel, jezuita (ur. 1620)
• 1817 – Michał Dymitr Krajewski, polski pisarz, działacz oświatowy (ur. 1746)
• 1833 – Joseph-Nicéphore Niepce, francuski fizyk, wynalazca (ur. 1765)
• 1838 – Jean-Marc-Gaspard Itard, francuski lekarz (ur. 1775)
• 1894 – Austen Henry Layard, brytyjski dyplomata, archeolog, odkrywca starożytnej Niniwy (ur. 1817)
• 1907 – Kuno Fischer, niemiecki filozof (ur. 1824)
• 1911 – George Johnstone Stoney, irlandzki fizyk (ur. 1826)
• 1916 – Włodzimierz Konieczny, polski rzeźbiarz, grafik, ilustrator, poeta (ur. 1886)
• 1916 – Teofil Kopystyński, polski malarz, konserwator zabytków
• 1927 – Albrecht Kossel, niemiecki biochemik (ur. 1853)
• 1932 – René-Louis Baire, francuski matematyk (ur. 1874)
• 1932 – Erland Nordenskiöld, szwedzki etnolog, archeolog (ur. 1877)
• 1940 – Carl Einstein, niemiecki pisarz, badacz historii literatury (ur. 1885)
• 1943 – Kazimierz Junosza-Stępowski, polski aktor (ur. 1880)
• 1948 – Georges Bernanos, francuski pisarz (ur. 1888)
• 1961 – Ludwik Fleck, polski mikrobiolog pochodzenia żydowskiego (ur. 1896)
• 1963 – Wiktor Leśniewski, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1886)
• 1965 – Ñāṇavīra Thera, właśc. Harold Edward Musson, brytyjski mnich buddyjski (ur. 1920)
• 1966 – György von Hevesy, węgierski fizykochemik (ur. 1885)
• 1969 – Wilhelm Backhaus, niemiecki pianista (ur. 1884)
• 1969 – Walter Gropius, niemiecki architekt (ur. 1883)
• 1969 – Jerzy Krawczyk, polski malarz (ur. 1921)
• 1969 – Leo McCarey, amerykański reżyser filmowy (ur. 1898)
• 1975 – Otto Skorzeny, niemiecki oficer (ur. 1908)
• 1980 – Ary Sternfeld, rosyjski teoretyk kosmonautyki pochodzenia polskiego (ur. 1905)
• 1990 – Kornelia Dobkiewiczowa, polska pisarka (ur. 1912)
• 1995 – Takeo Fukuda, japoński polityk, premier (ur. 1905)
• 1997 – Chone Szmeruk, polski jidyszysta, historyk kultury i literatury żydowskiej (ur. 1921)
• 1999 – Harald Philipp, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1921)
• 2002 – Katy Jurado, meksykańska aktorka (ur. 1924)
• 2002 – Zdzisław Mrożewski, polski aktor (ur. 1909)
• 2006 – Theodore Levitt, amerykański ekonomista, autor terminu globalizacja (ur. 1925)
• 2006 – Franciszek Michałek, polski malarz, grafik, rzeźbiarz, scenograf, działacz społeczny (ur. 1923)
• 2007 – Kerwin Mathews, amerykański aktor (ur. 1926)
• 2007 – George Melly, brytyjski wokalista jazzowy i bluesowy (ur. 1926)
• 2007 – Janusz Przewłocki, polski inżynier, kolekcjoner i bibliofil, działacz opozycji demokratycznej w PRL-u (ur. 1927)
• 2007 – X-1, amerykański raper (ur. 1979)
• 2008 – René Harris, nauruański polityk, prezydent Nauru (ur. 1948)
• 2008 – Yukio Kudo, japoński poeta (ur. 1925)