25 kwietnia.html



25 kwietnia jest 115. (w latach przestępnych 116.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 250 dni.

edytuj Święta

• imieniny: Anian, Ewodia, Ewodiusz, Filon, Filona, Franciszka, Hermogenes, Jarosław, Kaliksta, Kalista, Marek, Markusław, Radociech, Rustyk, Rustyka, Stefan i Włodzimira.
• Kościół katolicki – święto św. Marka Ewangelisty
• Australia, Nowa Zelandia – ANZAC Day
• Egipt – Święto Wyzwolenia Synaju
• Korea Północna – Święto Utworzenia Armii Ludowej
• Suazi, Wyspy Owcze – Święto Flagi
• Portugalia – Święto Państwowe (rocznica rewolucji goździków)
• Włochy – Święto Państwowe Wyzwolenia Włoch od faszyzmu: partyzanci włoscy zdobywają Turyn i Mediolan.
• Międzynarodowy Dzień Świadomości Alienacji Rodzicielskiej
• Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem
• Międzynarodowy Dzień Sekretarki

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1425 – Brześć Kujawski: Władysław II Jagiełło wydał dla szlachty generalny przywilej (nie wszedł w życie).
• 1831 – powstanie listopadowe: bój spotkaniowy straży przednich armii polskiej i rosyjskiej pod Kuflewem.
• 1920 – wojna polsko-bolszewicka: zagon na Koziatyn.
• 1943 – II wojna światowa: w wyniku tzw. sprawy katyńskiej zerwano polsko-radzieckie stosunki dyplomatyczne.
• 2007 – w trakcie zatrzymania przez ABW Barbara Blida popełniła samobójstwo.

edytuj Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Almansą (1708) na obrazie Ricardo Balaci

• 1626 – wojna trzydziestoletnia: w bitwie pod Dessau armia cesarska pokonała wojska protestanckie hrabiego Mansfelda.
• 1708 – wojna o sukcesję hiszpańską: bitwa pod Almansą.
• 1792 – po raz pierwszy została zaśpiewana Marsylianka.
• 1846 – pierwsze starcie w wojnie amerykańsko-meksykańskiej.
• 1848 – ogłoszono konstytucję Cesarstwa Austriackiego
• 1898 – wojna amerykańsko-hiszpańska: USA wypowiedziały wojnę Hiszpanii.
• 1915 – I wojna światowa: desant brytyjski wraz z oddziałami ANZAC wylądował na tureckim półwyspie Gallipoli.
• 1945 – II wojna światowa: w Torgau nad Łabą doszło do drugiego w czasie wojny spotkania wojsk radzieckich i aliantów zachodnich.
• 1945 – zwołano pierwszą konferencję ONZ w San Francisco, w której uczestniczyło 50 państw-założycieli.
• 1953 – w czasopiśmie Nature opublikowano pracę Jamesa D. Watsona i Francisa Cricka opisującą model budowy przestrzennej podwójnej helisy DNA.
• 1974 – Portugalia: oficerowie skupieni wokół Ruchu Sił Zbrojnych dokonali zamachu stanu, w wyniku którego obalono rządy dyktatorskie (tzw. rewolucja goździków).
• 1980 – nieudana próba odbicia zakładników z ambasady amerykańskiej w Teheranie.
• 1982 – wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjskie oddziały dokonały desantu i odbiły z zaskoczenia Georgię Południową.
• 1982 – Izrael wycofał się z półwyspu Synaj.
• 1983 – amerykańska sonda kosmiczna Pioneer 10 przekroczyła orbitę Plutona.
• 1990 – Teleskop Hubble'a został umieszczony na orbicie okołoziemskiej przez amerykański prom kosmiczny Discovery.
• 2005 – Bułgaria i Rumunia podpisały traktat akcesyjny z Unią Europejską.

edytuj Urodzili się

• 1214 – Ludwik IX, święty, król Francji (zm. 1270)
• 1228 – Konrad IV, król Niemiec, Sycylii i Jerozolimy (zm. 1254)
• 1284 – Edward II, król Anglii (zm. 1327)
• 1599 – Oliver Cromwell, angielski polityk, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii, przywódca rewolucji angielskiej (zm. 1658)
• 1810 – Teodor Teofil Matecki, polski lekarz, działacz społeczny (zm. 1886)
• 1849 – Felix Klein, niemiecki matematyk (zm. 1925)
• 1852 – Leopoldo Alas y Ureña, hiszpański pisarz, krytyk literacki (zm. 1901)
• 1873 – Walter de la Mare, angielski pisarz (zm. 1956)
• 1874 – Guglielmo Marconi, włoski fizyk, wynalazca radia, laureat Nagrody Nobla (zm. 1937)
• 1880 – Michaił Fokin, rosyjski tancerz, choreograf (zm. 1942)
• 1883 – Siemion Budionny, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (zm. 1973)
• 1886 – Teofil Bromboszcz, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (zm. 1937)
• 1886 – Marie Bremont, najstarsza żyjąca osoba we Francji (zm. 2001)
• 1890 – Stanisław Janusz, polski polityk, wiceprzewodniczący PKWN, wicepremier (zm. 1970)
• 1900 – Wolfgang Pauli, szwajcarski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
• 1903 – Andriej Kołmogorow, rosyjski matematyk (zm. 1987)
• 1910 – Stanisław Miszczyk, polski tancerz, choreograf (zm. 1976)
• 1914 – Claude Mauriac, francuski pisarz (zm. 1996)
• 1917 – Ella Fitzgerald, amerykańska wokalistka jazzowa (zm. 1996)
• 1920 – Jean Carmet, francuski aktor (zm. 1994)
• 1921 – Karel Appel, holenderski malarz, witrażysta (zm. 2006)
• 1924 – Eric D'Arcy, australijski duchowny katolicki, arcybiskup Hobart (zm. 2005)
• 1926 – Tadeusz Janczar, polski aktor (zm. 1997)
• 1927 – Albert Uderzo, francuski rysownik pochodzenia włoskiego
• 1929 – Yvette Williams, nowozelandzka lekkoatletka, skoczkini w dal, mistrzyni olimpijska
• 1930 – Halina Dobrowolska, polska aktorka (zm. 1999)
• 1930 – Jerzy Grzymkowski, polski pisarz
• 1932 – Hanna Gucwińska, polska zootechnik, posłanka na Sejm RP
• 1932 – Zygmunt Najdowski, polski polityk, minister kultury i sztuki (zm. 1998)
• 1937 – Rudi Geil, niemiecki polityk (zm. 2006)
• 1940 – Al Pacino, amerykański aktor
• 1942 – Ewa Wiśniewska, polska aktorka
• 1945 – Björn Ulvaeus, szwedzki wokalista zespołu ABBA
• 1946 – Barbara Marszałek, polska aktorka
• 1946 – Andrzej Seweryn, polski aktor
• 1947 – Johan Cruyff, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
• 1952 – Stanisław Budzik, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski
• 1953 – Piotr Dejmek, polski aktor
• 1958 – Fish, szkocki wokalista zespołu Marillion
• 1959 – Jerzy Widzyk, polski polityk, minister transportu i gospodarki morskiej
• 1959 – Andrzej Ferenc, polski aktor
• 1961 – Frank De Winne, belgijski astronauta
• 1964 – Hank Azaria, amerykański aktor
• 1964 – Andy Bell, brytyjski wokalista zespołu Erasure
• 1966 – Anna Radwan, polska aktorka
• 1969 – Małgorzata Sobańska, polska lekkoatletka, biegaczka
• 1969 – Renée Zellweger, amerykańska aktorka pochodzenia szwajcarskiego
• 1970 – Jason Lee, amerykański aktor
• 1972 – Monika Richardson, polska dziennikarka
• 1976 – Gilberto, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii
• 1976 – Rainer Schüttler, niemiecki tenisista
• 1977 – Manolo Cardona, kolumbijski aktor
• 1977 – Marcin Majszczyk, radny miasta Opola (1998-2002)
• 1979 – Andreas Küttel, szwajcarski skoczek narciarski
• 1981 – Felipe Massa, brazylijski kierowca wyścigowy Formuły 1
• 1988 – Laura Lepistö, fińska łyżwiarka figurowa
• 1996 – Allisyn Ashley Arm, amerykańska aktorka

edytuj Zmarli

• 1077 – Gejza I, król Węgier (ur. 1044 lub 1045)
• 1185 – Antoku, cesarz Japonii (ur. 1178)
• 1595 – Torquato Tasso, włoski poeta (ur. 1544)
• 1635 – Alessandro Tassoni, włoski poeta (ur. 1565)
• 1644 – Chongzhen, cesarz Chin (ur. 1611)
• 1744 – Anders Celsius, szwedzki fizyk, astronom (ur. 1701)
• 1814 – Louis-Sébastien Mercier, francuski pisarz (ur. 1740)
• 1840 – Simeon Poisson, francuski matematyk, fizyk (ur. 1781)
• 1892 – Henri Duveyrier, francuski podróżnik (ur. 1840)
• 1899 – Anatol Lewicki, polski historyk, mediewista (ur. 1841)
• 1912 – Kyǒnghǒ Sǒngu, koreański mistrz sǒn (ur. 1846)
• 1928 – Piotr Wrangel, rosyjski generał (ur. 1878)
• 1937 – Michał Drzymała, polski chłop, symbol z walki pruskim zaborcą (ur. 1857)
• 1938 – Aleksander Świętochowski, polski pisarz, publicysta, aforysta (ur. 1849)
• 1940 – Wilhelm Dörpfeld, niemiecki archeolog (ur. 1853)
• 1943 – Władimir Niemirowicz-Danczenko, rosyjski reżyser (ur. 1858)
• 1960 – Amanullah Chan, król Afganistanu (ur. 1892)
• 1968 – Tadeusz Bocheński, polski konferansjer, spiker radiowy (ur. 1900)
• 1971 – Erich Engels, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1889)
• 1973 – Tanzan Ishibashi, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1884)
• 1975 – Jerzy Zdziechowski, polski ekonomista, polityk, minister skarbu (ur. 1880)
• 1982 – William R. Burnett, amerykański pisarz (ur. 1899)
• 1982 – John Patrick Cody, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Chicago, kardynał (ur. 1907)
• 1988 – Clifford D. Simak, amerykański pisarz science fiction (ur. 1904)
• 1991 – Karolina Lubieńska, polska aktorka (ur. 1905)
• 1995 – Ginger Rogers, amerykańska aktorka (ur. 1911)
• 2002 – Lisa Lopes, amerykańska piosenkarka (ur. 1971)
• 2004 – Jerzy Cieślak, polski polityk (ur. 1941)
• 2004 – Thom Gunn, brytyjski poeta (ur. 1929)
• 2004 – Carl Melles, austriacki dyrygent pochodzenia węgierskiego (ur. 1926)
• 2004 – Albert Paulsen, amerykański aktor (ur. 1925)
• 2004 – Zofia Raciborska, polska aktorka (ur. 1924)
• 2006 – Jerzy Komorowski, polski instruktor harcerski (ur. 1935)
• 2007 – Barbara Blida, polska polityk, minister gospodarki przestrzennej i budownictwa, posłanka na Sejm RP (ur. 1949)
• 2007 – Roy Homme, amerykański koszykarz (ur. 1909)
• 2008 – Humphrey Lyttelton, brytyjski muzyk, trębacz i klarnecista jazzowy (ur. 1921)
• 2009 – Krzysztof Nowak-Tyszowiecki, polski reżyser, scenarzysta (ur. 1940)
• 2009 – Piotr Słonimski, polski genetyk, twórca genetyki mitochondrialnej (ur. 1922)
• 2009 – Jadwiga Żylińska, polska pisarka (ur. 1910)